Ku bikozesebwa mu kutambuza emikono mu ngalo, kalaagi kitundu kikulu nnyo mu nkola y’amasannyalaze g’emmotoka. Evunaanyizibwa ku kuggyako n’okuyunga amasannyalaze ne yingini. Bw’oba ovuga ku nguudo z’omu bibuga oba mu nguudo ezitali zimu, kalaagi efuuse ekimu ku bitundu ebisinga okukozesebwa. Enkozesa ennungi oba embi eya kalaagi eraga butereevu omutindo gw’okuvuga era nayo ekola kinene mu kukuuma mmotoka. Engeri y’okukozesaamu kalaagi mu butuufu n’okukuguka mu nkola ya kalaagi okukozesa kalaagi okugonjoola ebizibu mu mbeera ez’enjawulo buli ddereeva avuga enkola y’okutambuza emikono gy’alina okukuguka.
Kalati eno erimu ekyuma ekisika, ekipande kya sseppulingi, ekyuma ekikuba puleesa n’ekikondo ekifulumya amaanyi. Esangibwa wakati wa yingini ne ggiya. Ekozesebwa okutambuza torque eterekeddwa ku flywheel ya yingini okugiteeka mu ggiya okukakasa nti mmotoka ekyusa omuwendo ogusaanira ogw’amaanyi agavuga ne torque ku nnamuziga evuga mu mbeera ez’enjawulo ez’okuvuga. Kiba kya kika kya powertrain. Semi-bwe zikwatagana, enkomerero y’okuyingiza amaanyi n’enkomerero y’okufuluma kw’amaanyi ga kalaagi bikkirizibwa okuba n’enjawulo ya sipiidi, kwe kugamba, enjawulo ya sipiidi ekozesebwa okutuuka ku kutambuza omuwendo gw’amasannyalaze ogusaanira.
Kalati egabanyizibwamu embeera ssatu ezikola, kwe kugamba, non-zikwatagana nga kalaagi enyigiddwa, eyungiddwa mu bujjuvu nga kalaagi tenyigiddwa, ne semi-eyungiddwa nga kalaagi enyigiddwa ekitundu. Emmotoka bw’etandika, ddereeva atambula ku kalaagi, era entambula ya kalaagi n’esika pulati ya puleesa emabega, kwe kugamba, ekyuma ekikuba puleesa kyawulwa ku pulati y’okusikagana. Mu kiseera kino, ekyuma ekikuba puleesa ne flywheel tebikwatagana ddala, era tewali kusikagana kwa ndwadde. Emmotoka bw’eba evuga mu ngeri eya bulijjo, ekyuma ekikuba puleesa kinywezebwa bulungi ku pulati y’okusikagana kwa flywheel. Mu kiseera kino, okusikagana wakati wa puleesa n’ekyuma ekisika (friction plate) kye kisinga obunene, ate ekikondo ekiyingiza n’ekikondo ekifuluma bikuuma okusikagana (static friction), era byombi birina sipiidi y’emu. Ekisembayo ye semi-embeera eyungiddwa ku kalaagi, era okusikagana wakati w’ekyuma ekikuba puleesa n’ekyuma ekisika (friction plate) kutono okusinga embeera y’okuyunga enzijuvu. Mu kiseera kino, waliwo embeera y’okusikagana (sliding friction state) wakati w’ekyuma ekikuba puleesa ya kalaagi n’ekyuma ekisika ku bbanga, sipiidi ya flywheel esinga sipiidi y’ekikondo ekifuluma, era ekitundu ky’amaanyi agayisibwa okuva mu flywheel kiyisibwa mu ggiya. Mu mbeera eno, yingini ne nnamuziga ezivuga byenkana n’embeera y’okuyunga ennyogovu.
Okutwalira awamu, kalaagi ekola kinene ng’emmotoka etandika n’okukyusa ggiya. Mu kiseera kino, waliwo enjawulo ya sipiidi wakati w’ebikondo ebisooka n’ebyokubiri ebya ggiya. Amaanyi ga yingini galina okusalibwako okuva ku shaft esooka nga synchronizer tennasobola kukuuma sipiidi ya shaft esooka nga ekwatagana ne shaft eyookubiri. Oluvannyuma lwa ggiya okugattibwa, ekikondo ekisooka kigattibwa wamu n’amaanyi ga yingini agayita mu kalaagi okugenda mu maaso n’okutambuza amaanyi. Mu kalaagi mulimu n’ekyuma ekiyitibwa buffer device ekiteetaagisa. Kirimu disiki bbiri ezifaanagana ne flywheels ezitunudde mu ndala, nga ziriko emiwaatwa egy’enjuyi ennya ku disiki n’ensulo ezitegekeddwa mu bisenge. Bwe basisinkana okukosebwa okw’amaanyi, ensulo wakati wa disiki zombi zikola elastically ku ndala okusobola okuziyiza ebisikiriza eby’ebweru n’okukuuma obulungi yingini ne kalati.
Mu bikozesebwa eby’enjawulo ebya kalati, amaanyi ga sseppulingi y’ekyuma ekikuba puleesa, omugerageranyo gw’okusikagana ogwa pulati y’okusika, dayamita ya kalaagi, ekifo ky’ekyuma ekisika n’omuwendo gwa kalaagi bye bikulu ebisalawo omulimu gwa kalaagi. Obugumu bwa sseppulingi gye bukoma okuba obunene, omugerageranyo gw’okusikagana (friction coefficient) ogw’ekyuma ekisikagana (friction plate) gye gukoma okuba omunene, dayamita ya kalaagi gye gukoma okuba omunene, n’omulimu gwa kalaagi gye gukoma okuba omulungi.